https://omp.academicon.pl/wa/issue/feed Wydawnictwo Academicon 2021-12-21T14:46:18+01:00 Robert Kryński robert.krynski@academicon.pl Open Monograph Press <p>Wydawnictwo Academicon to wydawnictwo naukowe, wydające także publikacje popularnonaukowe i dydaktyczne. Od 17 grudnia 2019 znajduje się w wykazie wydawców publikujących recenzowane monografie naukowe (poziom I – 100 punktów).</p> https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/42 Nadzieja z Melos. Przyczynek do debaty nad pojęciem elpis 2021-12-21T14:46:18+01:00 Jacek Jaśtal jjastal@pk.edu.pl <p>Na przełomie 416/15 r. p.n.e. będące u szczytu potęgi Ateny całkowicie zniszczyły Melos, niewielką <em>polis </em>na Morzu Egejskim. Relacjonując poprzedzające inwazję negocjacje, Tukidydes (<em>Wojna peloponeska,</em> V 84–116) wielokrotnie przywołuje pojęcie nadziei (<em>elpis</em>). Mieszkańcy Melos wiążą ją z rozsądkiem Ateńczyków, ze wspar­ciem Sparty, ze szczęśliwym zbiegiem okoliczności, z zasadami sprawiedliwości, wreszcie – z pomocą bogów. Wszystkie te oczekiwania jednak zawodzą. Tukidydes zdaje się sugerować, że posiadanie nadziei jest zawsze nieracjonalne, co jego zdaniem potwierdzają nie tylko losy Melos, ale także samych Aten, ostatecznie pokonanych w wojnie peloponeskiej przez Spartę. </p> <p>Książka <em>Nadzieja z Melos. Przyczynek do debaty nad pojęciem elpis </em>stanowi polemikę z Tukidydesem. Autor stara się zrozumieć, na czym polega nadzieja w sytuacjach ekstremalnych, jaką pełni funkcję w naszym życiu, co odróżnia nadzieje fałszywe od nadziei uzasadnionych. Książka rozpoczyna się od analizy opowieści Hezjoda o nadziei zamkniętej w puszce Pandory. Następnie autor śledzi dzieje pojęcia <em>elpis</em> w greckiej mitologii, literaturze i filozofii. Na przykładzie fikcyjnego władcy Melos, Agathona, pokazuje różne ujęcia nadziei oraz różne pełnione przez nie funkcje – poznawcze, motywacyjne, moralne oraz odnoszące się do poczucia sensu i potrzeby szczęścia. Klucza do zrozumienia postawy żywienia nadziei szuka w koncepcji uzasadnienia sądów głoszonej przez sofistów, psychologii działania Platona, koncepcji cnoty u Arystotelesa oraz u stoików. Przywołuje także różne typy nadziei: nadzieję fundamentalną, której elementy pojawiają się już u Heraklita, i nadzieję radykalną, opisaną przez współczesnego filozofa J. Leara. Ostatecznie za najważniejsze uznaje tę rolę nadziei, która wiąże się z przekonaniem o moralnej wartości podejmowanych działań, nawet jeśli w wyniku różnych splotów okoliczności (traf moralny) okażą się one błędne. </p> 2022-01-19T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/39 Etyka i kontyngencja. Bernarda Williamsa projekt etyki antyteoretycznej 2021-12-09T14:30:33+01:00 Paweł Pijas pawelpijas@gmail.com <p>Książka ma na celu rekonstrukcję i krytyczną analizę sformu­łowanego przez Bernarda Williamsa projektu etyki anty­teoretycznej. Staram się zaradzić trudnościom interpretacyjnym generowanym przez specyficzne cechy myśli brytyjskiego filozofa – sceptycyzm, wielowątkowość, eseistyczną formę wypowiedzi – przyjmując hipotezę, że projekt ten może być wyeksplikowany i trafnie uchwycony dopiero w odniesieniu do swych epistemolo­gicznych, metafizycznych, antropologicznych i metafilozoficznych założeń. Książka ma pięć rozdziałów.</p> <p>Rozdział pierwszy został napisany z myślą o Czytelniku znają­cym postać autora <em>Moral Luck</em> słabo lub wcale. Rozpoczynam od szkicu biograficznego, który obejmuje życiorys, przebieg kariery aka­demickiej i próbę charakterystyki złożonej osobowości Williamsa. Następnie przedstawiam krótkie streszczenia jego dwunastu książek filozoficznych: pięciu monografii, jednej książki współautorskiej oraz sześciu zbiorów esejów i artykułów. W ostatniej części roz­działu, przyjmując za punkt odniesienia główne XX-wieczne tren­dy w anglosaskiej etyce i metaetyce, staram się wyjaśnić, na czym polega znaczenie intelektualnego dorobku brytyjskiego myśliciela.</p> <p>Rozdział drugi rekonstruuje przyjęte przez Williamsa epistemo­logiczne, metafizyczne oraz antropologiczne założenia i rozstrzy­gnięcia. Punktem wyjścia są tutaj pojęcia przekonania i wiedzy, analiza których w opinii bohatera tej książki dostarcza silnych racji wspierających realizm metafizyczny. Williams rozumie realizm meta­fizyczny przez pryzmat sformułowanej przez siebie koncepcji abso­lutnego pojęcia świata. Następnie interpretuje realizm metafizyczny w duchu realizmu naukowego, który uzasadnia z kolei poprzez trzy argumenty: argument z techniki, argument z konwergencji oraz argument z teorii błędu. Staram się pokazać, w jaki sposób łączy się to u autora <em>Ethics and The Limits of Philosophy </em>z przyjęciem metafizycznego i metodologicznego naturalizmu, krytyką teizmu chrześcijańskiego oraz uznaniem antropologicznego kontyngentyzmu, stanowiska, w świetle którego istoty ludzkie oraz ich wytwory są radykalnie przygodnymi bytami. Na koniec rozdziału omawiam krytykę, którą pod adresem tej części projektu Williamsa sformułowali m.in. tacy autorzy jak John McDowell i Hilary Putnam.</p> <p>Rozdział trzeci poświęcam z kolei wypracowanemu przez brytyjskiego myśliciela stanowisku metafilozoficznemu. Rozpoczynam od charakterystyki motywów i celów, które Williams wiąże z filozofią. Później pokazuję, dlaczego odrzuca on realistyczną interpretację pojęć i twierdzeń filozofii. Następnie omawiam zaproponowaną przez Williamsa humanistyczną koncepcję filozofii. Miałaby to być dziedzina pozbawiona pretensji poznawczych oraz świadoma historycznych i kulturowych uwarunkowań swoich pojęć i koncepcji. Dziedzina, której celem jest poszukiwanie interpretacji świata, które mogłyby zaspokoić intelektualne, praktyczne i egzystencjalne ludzkie potrzeby, na czele z nadrzędnymi potrzebami nadziei i sensu. W tym kontekście przedstawiam również metodę analizy pojęciowej, metodę genealogiczną i metodę alienacji, instrumenty za pomocą których autor <em>Shame and Necessity</em> realizował swój program metafilozoficzny i które poddawał refleksji metodologicznej. Rozdział kończy prezentacja szeregu zarzutów pod adresem analizowanej koncepcji filozofii, które – wbrew deklaracjom samego Williamsa – prowadzą do wniosku, że brytyjski filozof przyjmuje wiele elementów scjentystycznej wizji świata.</p> <p>Rozdział czwarty jest pierwszym z dwóch rozdziałów omawiających już bezpośrednio projekt etyki antyteoretycznej. Zwracam uwagę, że projekt ów jest formułowany w kontekście pytania Sokratesa („Jak właściwie żyć należy?”) i jego konstrukcja rozpoczyna się od analizy założeń tego pytania. Pozwala to Williamsowi wyróżnić w historii refleksji moralnej trzy tradycje myślenia, które następnie poddaje krytycznemu namysłowi: (1) „tradycję” amoralizmu, wedle której możliwa jest taka odpowiedź na to pytanie, która ignoruje względy moralne, (2) tradycję filozofii moralności, w ramach której dąży się do skonstruowania <em>quasi</em>-naukowej teorii etycznej oraz (3) tradycję etyki, skupiającą się na praktycznym wymiarze moralności i jej empirycznych, przygodnych uwarunkowaniach. Pokazuję, że brytyjski autor deklaruje się jako zwolennik tradycji etyki i jakie ma ku temu powody. W zakończeniu poruszam problem przedmiotowych twierdzeń normatywnych, które są zasadniczo w tekstach Williamsa nieobecne.</p> <p>W piątym i ostatnim rozdziale opisuję dwie kolejne części projektu. Pierwsza z nich to rozstrzygnięcia metaetyczne. W następstwie odrzucenia kognitywnych pretensji filozofii oraz przyjętej przez siebie, naturalistycznej wizji rzeczywistości, Williams odrzuca moralny realizm i kognitywizm. Zarazem jednak broni idei, że możemy mówić o wiedzy etycznej, którą należy rozumieć jako relatywną kulturowo wiedzę praktyczną, pozwalającą nam na pomyślną nawigację w konkretnym świecie społecznym. Część druga poświęcona jest antyteoretyzmowi etycznemu, będącemu swoistym znakiem firmowym autora <em>Problems of the Self</em>. Rozpoczynam ją od analizy zaproponowanej przez niego definicji teorii etycznej. Następnie szczegółowo omawiam argumenty wysunięte przez Williamsa przeciwko samej idei teorii etycznej. Identyfikuję pięć takich argumentów, które odwołują się kolejno do: (1) doświadczenia moralnego, (2) emocji moralnych, (3) integralności osoby, (4) pojęcia moralnego obowiązku i (5) trafu moralnego. W kolejnym kroku przedstawiam bardziej szczegółową krytykę, którą brytyjski filozof adresuje w kierunku konkretnych teorii etycznych. Całość omawianej argumentacji odnoszę do jej przesłanek: rekonstruowanych w rozdziałach drugim i trzecim twierdzeń i założeń epistemologicznych, metafizycznych, antropologicznych i metafilozoficznych, oraz rekonstruowanej w rozdziale czwartym wizji moralności. Poszukując ogólnej kategorii na określenie stanowiska, które Williams głosi na przecięciu zagadnień etyki i metaetyki, opowiadam się za moralnym partykularyzmem. Rozumiem przez to pogląd, wedle którego racjonalność na gruncie etyki jest możliwa, ale racje moralne nie mają obiektywnego statusu, lecz są relatywne – w ujęciu Williamsa – wobec indywidualnej tożsamości podmiotu oraz kultury moralnej, do której należy. Zakończenie rozdziału stanowi omówienie wybranych argumentów myślicieli krytycznych wobec etyki antyteoretycznej, filozofów takich jak Christine Korsgaard, Thomas Nagel i Thomas Scanlon.</p> <p>W zakończeniu książki przedstawiam niektóre ograniczenia prezentowanej w niej interpretacji oraz staram się wskazać, w jaki sposób i w których kierunkach mogłaby ona być dalej rozwijana.</p> 2021-12-14T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/35 Humanizm – stracona idea 2021-07-12T08:43:26+02:00 Sabina Kruszyńska sabina.kruszynska@ug.edu.pl <p>Idea humanizmu jest w kulturze europejskiej ideą żywotną, a jednocześnie obarczoną z jednej strony wieloznacznością, a z drugiej – wielością rozwinięć filozoficznych i światopoglądowych. Autorka książki przedstawia rzeczoną wieloznaczność i wielość, proponując swój klucz interpretacyjny, który pozwala wyłonić najistotniejsze treści z tak niejednolitego i zmiennego pojęcia, oddzielić humanizm ideologiczny od humanizmu filozoficznego oraz rozwiać żywione dotąd nadzieje na odnowienie się idei humanizmu jako humanizmu klasycznego. Następnie omawia współczesne filozoficzne wersje humanizmów antymetafizycznych, ukazując, jak otwierała się intelektualna przestrzeń dla transhumanizmu i antyhumanizmu. Twierdzi, że problem „humanizm” należy dziś przeformułować na problem „antybarbaryzm” i proponuje oryginalne rozumienie zarówno barbaryzmu, jak i jego przeciwieństwa – antybarbaryzmu inspirowane m.in. myślą francuskiego fenomenologa, Michela Henry’ego. Pokazuje także przykłady humanizmów filozoficznych, które wytyczają drogę ku tak pojmowanemu antybarbaryzmowi.</p> 2021-12-14T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/20 Fundusz Kościelny w latach 1950–1989 2021-03-16T19:16:16+01:00 Michał Zawiślak michal.zawislak@kul.pl <p>Monografia dotyczy działalności Funduszu Kościelnego w latach 1950-1989. Okoliczności uchwalenia ustawy z 20 marca 1950 roku o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego przesądziły o jego podporządkowaniu polityce wyznaniowej. Dochody z zagarniętego majątku Kościoła katolickiego i innych związków wyznaniowych miały stanowić źródło finansowania potrzeb duchowieństwa. Coroczny budżet tego funduszu opierał się na dotacjach uchwalanych przez Radę Ministrów. W praktyce przepisy ustawy były wykorzystywane do finansowania potrzeb zgodnych z wytycznymi władz partyjnych. Największe kwoty przeznaczane były na finansowe wspieranie ruchu „księży patriotów”. Ponadto ze środków Funduszu Kościelnego wbrew zapewnieniom ustawy finansowano w ograniczonym zakresie działalność Kościoła Katolickiego. Fundusz Kościelny w okresie PRL został całkowicie podporządkowany Urzędowi do Spraw Wyznań. Konsekwencją takiego stanu rzeczy był brak kontroli wydatkowania środków. Działalność finansowa Funduszu Kościelnego wykraczała poza jego ustawowe zobowiązania.</p> 2021-11-08T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/24 Rozum i wola. Kazimierz Twardowski i jego wpływ na kształt kultury polskiej XX wieku 2021-05-19T08:09:47+02:00 Jacek Jadacki j.juliusz.jadacki@gmail.com Jan Woleński jan.wolenski@uj.edu.pl Ryszard Kleszcz ryszard.kleszcz@uni.lodz.pl Alicja Chybińska a.chybinska@uw.edu.pl Anna Brożek abrozek@uw.edu.pl Aleksandra Horecka a.horecka@uw.edu.pl Dariusz Łukasiewicz dlukas@ukw.edu.pl Ryszard Mordarski ryszard.mordarski@gmail.com Tadeusz Czeżowski mikotcho@gmail.com Wojciech Rechlewicz w.rechlewicz@ukw.edu.pl <p><span style="font-weight: 400;">Ogromny wpływ Kazimierza Twardowskiego na kształt kultury polskiej XX wieku nie ulega dziś wątpliwości. Tom </span><em><span style="font-weight: 400;">Rozum i wola</span></em><span style="font-weight: 400;"> precyzuje, na czym ten wpływ polegał. W tomie zrekonstruowano, po pierwsze, jaki był obraz osoby i dzieła Twardowskiego w oczach współczesnych mu Polaków, a także jak oceniali oni to dzieło (Jacek Jadacki, Ryszard Kleszcz). Zarówno obraz, jak i ocenę skonfrontowano z faktami, i konfrontacja ta pokazała, że odpowiadają one rzeczywistości (Kleszcz). Przypomniano też podjęte po II Wojnie Światowej przez ideologów komunistycznych próby zdezawuowania „legendy” Twardowskiego i jego Szkoły (Jadacki). Po drugie, wykazano iż twórczość Twardowskiego spełnia całkowicie kryteria przynależności do nurtu filozofii analitycznej oraz scharakteryzowano metody przez niego aplikowane (Anna Brożek). Po trzecie, zestawiono i gruntownie opisano te wyniki osiągnięte przez Twardowskiego, które miały największą wagę dla dziejów filozofii. Niektóre z nich wpłynęły na poglądy myślicieli nie tylko polskich, lecz także obcych; np. ujęcie intencjonalności na Höflera i Husserla, teoria przedmiotu na Meinonga, koncepcja prawdy absolutnej, via Łukasiewicz i Tarski, na logikę formalną i semantykę logiczną (Jan Woleński). Inne z tych rezultatów odegrały jak dotąd głównie tylko «lokalnie» rolę inspirującą. Należą tu m.in.: postulat rozgraniczenia filozofii i światopoglądu (Dariusz Łukasiewicz), rekonstrukcja pojęć rozumienia i rozumowania, w tym indukcji (Jadacki), wyeksponowanie praktycystycznego wymiaru „poznania” lekarskiego (Aleksandra Horecka), sformułowanie zasad racjonalnej historiografii filozoficznej (Jadacki), eksplikacja pojęć ojczyzny i patriotyzmu jako kluczowych pojęć filozofii polityki (Ryszard Mordarski, Jadacki) i usystematyzowanie reguł dydaktyki ogólnej i teorii wychowania (Wojciech Rechlewicz). Po czwarte wreszcie, poddane zostały analizie krytycznej pewne kluczowe idee Twardowskiego i jego uczniów, m.in.: idea neutralności metafizycznej logiki oraz idea klarowności języka nauki (Jadacki).</span></p> 2021-10-07T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/23 Metafory ucieleśnione 2021-04-22T22:38:43+02:00 Marek Hetmański marek.hetmanski@poczta.umcs.lublin.pl Andrzej Zykubek andrzej.zykubek@gmail.com Marek Hetmański project.academicon@gmail.com Agnieszka Libura project.academicon@gmail.com Mateusz Hohol project.academicon@gmail.com Mirosław Sopek project.academicon@gmail.com Andrzej Łukasik project.academicon@gmail.com Ewa Schreiber project.academicon@gmail.com Mateusz Kusio project.academicon@gmail.com Joanna Pędzisz project.academicon@gmail.com Paulina Zarębska project.academicon@gmail.com Hanna Bytniewska project.academicon@gmail.com Albert Łukasik project.academicon@gmail.com Kaja Brusik project.academicon@gmail.com Daria Targosz project.academicon@gmail.com Marcin Kozak project.academicon@gmail.com <p>Na monografię składają się teksty przygotowane przez autorów z kilku ośrodków akademickich, którzy wzięli udział w IV Letniej Szkole Kognitywistycznej odbywającej się w dniach 9-12 września 2020 roku, w Kazimierzu nad Wisłą, zorganizowanej przez dwa Instytuty Filozofii – Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przy współpracy z Kołem Kognitywistyki KUL oraz pod patronatem Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego; również przy wsparciu grantowych MNiSzW. Czterodniowe spotkanie odbywało się pod hasłem „Metafory ucieleśnione” i zgromadziło na ogół młodych badaczy – filozofów, kognitywistów, językoznawców i kulturoznawcą – którzy problem tytułowy analizowali z wielu punktów widzenia i w oparciu o różne założenia teoretyczne i metodologie.&nbsp;</p> <p>Agnieszka Libura w tekście zatytułowanym „Integracja pojęciowa w memach internetowych zawierających wyobrażenia gestów” analizuje memy oparte na binarnych opozycjach gestów. Memy te przywołują uniwersalne znaki myśli wpisane w reakcje ludzkiego ciała, niekiedy wsparte dobrze rozpoznawanymi artefaktami, które mogą stanowić swoiste „przedłużenie ciała”. Analiza dowodzi, że konstrukcja podstawowej serii memów oparta jest na integracji pojęciowej w siatce jednozakresowej, w której skonwencjonalizowana przestrzeń wyjściowa, dostarczająca ramy organizującej amalgamat, jest łączona zazwyczaj z przestrzenią aktualnych wydarzeń, dzięki czemu nowe znaczenie może służyć jako komentarz polityczny, uwaga obyczajowa itp. Skonwencjonalizowane ramy służące do organizacji tych amalgamatów przekazują bardzo precyzyjne i zrozumiałe przez użytkowników sieci znaczenia, które współtworzą ponowoczesny folklor.</p> <p>Mateusz Hohol w tekście zatytułowanym w formie pytania „Matematyka w metaforach? O wyjaśnianiu pojęć matematycznych za pomocą metafor kognitywnych” przedstawia w zarysie główne założenia teoretyczne głośnej książki George’a Lakoffa i Rafaela Nǔñeza „Where Mathematics Comes From?”, w której autorzy sugerowali, iż znaczna część pojęć matematycznych daje się wyjaśnić co do swojej natury oraz genezy w ramach teorii metafory pojęciowej; są one w sensie dosłownym ucieleśnione, ugruntowane w działaniu i percepcji człowieka. Autor tekstu krytycznie odnosi się do tych założeń i pokazuje, że wprawdzie pojęcia matematyczne są w szerokim sensie ucieleśnione, to jednak żadne z empirycznych badań nie potwierdzają hipotezy lakoffa i Nǔñeza. W oparciu o szeroko przytaczaną literaturę przedmiotu, a własne badania, Mateusz Hohol proponuje tzw. hybrydową teorię ucieleśnienia pojęć matematycznych, która bazuje na koncepcji podwójnego kodowania reprezentacji poznawczych oraz specyficznej roli języka jako środka tworzenia pojęć abstrakcyjnych, w tym matematycznych.</p> <p>Mirosław Sopek w przeglądowym tekście „Metafory w sztucznej inteligencji” pokazuje jak powstawały i wciąż powstają, w kolejnych paradygmatach, metaforyczne określenia procesów i zjawisk poznawczych z użyciem terminologii z informatyki i nauki o komputerach. Są one już od połowy minionego stulecia szeroko stosowane w filozofii umysłu i psychologii do opisu stanów umysłowych i czynności poznawczych człowieka. Pokazuje także zjawisko odwrotne – wpływ terminologii biologicznej, neurologicznej i psychologicznej na określanie i definiowanie pojęć i terminów z informatyki i sztucznej inteligencji jak sieci, obliczanie, uczenie maszynowe, głębokie uczenie itp. W szczególności analizuje metafory z języka wielu dyscyplin informatycznych, za pomocą których definiuje się różne wersje sztucznej inteligencji. W zakończeniu Autor postuluje włączenie metaforycznego języka do teoretycznych podstaw oraz dydaktyki dyscypliny badawczej, jaką jest sztuczna inteligencja.</p> <p>Ewa Schreiber w tekście „Metafory pojęciowe w muzyce II połowy XX wieku na przykładzie twórczości Györgya Ligetiego” pokazuje, jak metafory funkcjonują w muzyce co najmniej na dwa sposoby – jako metaforyczne określenia służące do opisu specyficznych dla muzyki własności jak melodia, rytm, tonacja czy kolorystyka oraz jako metaforyczność samej muzyki, a więc jako rodzaju języka odnoszącego się poza siebie samego. Na przykładzie stanowiska kompozytora i muzykologa Ligetiego Autorka charakteryzuje metaforyczność głównie muzyki nowoczesnej, w której podstawowym terminem, w którym muzyka znajduje swoje ucieleśnienie jest dźwięk i jego brzmienie w najróżnorodniejszych postaciach. Ukazane zostają w wypowiedziach i kompozycjach Ligetiego liczne metafory o przestrzennych, dotykowych i manualnych konotacjach odnoszące się do muzycznych własności dźwięku i jego brzmienia we współczesnej muzyce.</p> <p>Przykładem analiz metaforyczności w szczególny sposób ucieleśnionej, związanej niemniej z językiem, lecz odnoszącej się do ciała oraz jego poetyckich, wielojęzycznych określeń, jest tekst Mateusza Kusio „Kolorystyka biblijna i metafory ucieleśnione na przykładzie czerni w Pieśni nad pieśniami 1,5-6 i jej wczesnej recepcji”. Egzegeza językoznawcza i biblistyczna wybranych fragmentów słynnego starożytnego tekstu biblijnego jest dokonana w oparciu o podstawowe założenia teorii pojęciowej metafory Lakoffa i Johnsona, dzięki której Autor tekstu wyróżnia znaczenia barwy czerni pojawiającej się w tekście i które odnoszą się do pozacielesnych, nie literalnych, lecz metaforycznych znaczeń – niewiedzy, grzechu, niskiego położenia społecznego, w końcu także odrzucenia w sensie religijnym.</p> <p>Metafor odnoszących się do cech charakteryzujących ruch ciała ludzkiego podczas tańca dotyczy tekst Joanny Pędzisz „Reprezentacja ciała w ruchu: Między metaforą, wizualizacją a realizacją”, w którym wykorzystane są pojęcia i klasyfikacja ruchów opracowane przez niemieckiego choreografa Rudolfa Labana. Autorka wykorzystuje teoretyczne i metodologiczne założenia tej koncepcji do analizy przykładów ruchu charakteryzującego taniec współczesny. Celem jest określenie, dzięki jakim rodzajom metafor konceptualnych, formułowanych w postaci instrukcji tanecznych, następuje w umyśle tancerzy konstytuowanie się obrazu ich ciała oraz jakości ruchowych uwarunkowanych przestrzenią, ciężarem, czasem, przepływem i wysiłkiem.</p> <p>Podobnej tematyce poświęcony jest tekst Pauliny Zarębskiej „Wielopoziomowość metafor w improwizacji tanecznej”, w którym zarówno teoria Lakoffa i Johnsona, jak i Zoltána Kővecsesa, mówiąca o wielopoziomowości i schematyczności metafor wielomodalnych, jest wykorzystana do scharakteryzowania i weryfikacji wyników z autorskich badań empirycznych nad sposobem reprezentowania pojęć ogólnych za pomocą samego ruchu, jak i mentalnych reprezentacji przez tancerzy podczas improwizacji. Autorka, w oparciu o zebrany materiał z rejestracji wizualnej improwizowanych ruchów oraz wywiadów z tancerzami, dokonuje weryfikacji niektórych założeń koncepcji metafor orientacyjnych Lakoffa i Johnsona, pokazując w szczególności, jak pojęcia ogólne dobro oraz zło są reprezentowane przez tancerzy ruchowo i mentalnie.&nbsp;</p> <p>Problematykę blisko związana z koncepcjami metafor pojęciowych podejmuje Hanna Bytniewska w tekście „Amalgamaty koncepcyjne w designie”, w którym w oparciu o teorię amalgamatu koncepcyjnego (mieszanin pojęciowych) Gillesa Fauconniera i Marka Turnera dokonuje analiz wybranych przykładów projektów designerskich. Rozważany jest specyficzny język wizualny przedmiotów codziennego użytku, którym designerzy posługują się podczas swoich prac projektowych. Autorka rozważa design jako formę komunikacji między projektantem a użytkownikiem, w której ten pierwszy przekazuje drugiemu nie tylko informację o przedmiocie, ale również swoją wizję świata i codzienności; koncepcja metafory pojęciowej jest przydatna do zrozumienia tej komunikacji.&nbsp;</p> <p>&nbsp;Albert Łukasik w tekście „Emocje i nieświadome procesy w ucieleśnionych metaforach” rozpatruje, z punktu widzenia badań nad neuronalnymi korelatami leżącymi u podstaw używania i rozumienia języka figuratywnego, specyficzny sposób ucieleśnienia metafor. Znaczna część procesów odpowiedzialnych za posługiwanie się metaforami przebiega na poziomie nieświadomym. W szczególności Autor pokazuje, jak&nbsp; ucieleśnione metafory wpływają na procesy decyzyjne, a nawet moralny osąd i wskazuje na możliwości&nbsp; wykorzystania tego zjawiska w psychoterapii i edukacji.</p> <p>Tematyką neurologicznych i psychologicznych uwarunkowań posługiwania się metaforami w specyficznej komunikacji międzyludzkiej zajmuje się Kaja Brusik w tekście „Metafory w komunikacji osób chorych na schizofrenię: koncepcja Gregory’ego Batesona”. Omawia w szczególności przykłady zakłóceń w rozumieniu metaforycznych wypowiedzi przez schizofreników, którzy mają trudności rozpoznawania poziomów wypowiedzi – literalnego i metaforycznego – podczas kontaktów z terapeutami lub też, szerzej rzecz ujmując, w zaburzeniach kontaktów rodzinnych, które Bateson scharakteryzował i zdefiniował jako podwójne wiązanie.&nbsp;</p> <p>Do problemu cielesności, rozpatrywanego od strony kulturowej oraz literaturoznawczej, podchodzi Daria Targosz w „Metaforyczności ciała i sposobach obrazowania doświadczenia cielesnego”. Autorka większą uwagę poświęca podmiotowemu, a nie przedmiotowemu (jak w teoriach masowej komunikacji) ujęciu ciała, w szczególności analizując kwestię językowych zdolności i stylów mówienia o cielesności człowieka. W oparciu o koncepcje filozoficzne (fenomenologia cielesności Maurice’a Merleau-Ponty’ego) i literaturoznawcze (somatopoetyka Anny Łebkowskiej) ukazuje, że elementarne doświadczenie cielesności, jakie przeżywa każdy człowiek, a które jest przedstawiane w dziele literackim jako temat, nie odnosi się wyłącznie do ciała, ale rówież do jego kulturowych sensów i znaczeń.&nbsp;&nbsp;</p> <p>W tekście Marcina Kozaka „Poza reżimem do-słowności. Myślenie metaforą w prawie” scharakteryzowane jest funkcjonowanie metafor w dyskursie prawniczym. Autor pokazuje, jak zwroty metaforyczne pojawiają się w języku prawnym oraz w języku prawniczym, czym różni się ich funkcjonowanie w obu przypadkach. Ilustruje to przykładami z dyskursu prawniczego, uwikłanego w konteksty polityczne i ideologiczne, dotyczącego takich kwestii jak obowiązywanie prawa, władza, regulacje prawne dotyczące ciała, także technologii informatycznych. Omawia również dyskusje i spory w teorii i doktrynie prawa na temat metafor w nim funkcjonujących.</p> 2021-09-03T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/21 Księgi natchnione i ich interpretacja. Inspirujące przesłanie Josepha Ratzingera – Benedykta XVI 2021-03-02T07:53:35+01:00 Sławomir Zatwardnicki zatwardnicki@gmail.com <p><span style="font-weight: 400;">Książka jest o drodze od objawienia się Boga do natchnionego świadectwa o tym objawieniu. Porusza problem relacji między Tradycją i Pismem Świętym z jednej, a objawieniem z drugiej strony. Rozważa również zasady, które winny być brane pod uwagę w interpretacji tekstów spisanych z inspiracji Ducha Świętego. Reguły te wynikają z natury Biblii jako dzieła Bosko-ludzkiego. Przewodnikiem w odkrywaniu biblijnego natchnienia oraz zasad kierujących badaniami Pisma Świętego jest Joseph Ratzinger – Benedykt XVI. Książka stanowi nie tylko ekspozycję poglądów papieża seniora, ale jest również ich twórczym rozwinięciem. Najmocniej dało ono o sobie znać w kwestiach roli </span><em><span style="font-weight: 400;">sensus fidei</span></em><span style="font-weight: 400;"> w egzegezie oraz w ocenie fundamentalizmu biblijnego. Monografia podejmuje temat postulowanej przez papieża-seniora „hermeneutyki wiary”. Polega ona na łączeniu wiary i rozumu, a dokładniej: na współistnieniu zasad teologicznych i metod naukowych w egzegezie Pisma Świętego. W publikacji zaproponowano teologiczne ugruntowanie dla metod naukowych w egzegezie. Wskazano również na teologiczny fundament dla tzw. wielkich zasad interpretacji Biblii. Treść pierwszych siedmiu rozdziałów rozprawy została zorganizowana w oparciu o dwa tytułowe pojęcia: „księgi natchnione” oraz ich „interpretacja”. Ostatni rozdział prezentuje reguły, jakie według Benedykta XVI winny rządzić wykładnią dokumentów Soboru Watykańskiego II. Tak zwana „hermeneutyka reformy” widziana jest tutaj jako jedna z odsłon „hermeneutyki wiary”.</span></p> 2021-03-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/38 Praktyki społeczne w czasie pandemii covid-19 wśród polskiej i ukraińskiej młodzieży 2021-08-11T13:02:45+02:00 Piotr Długosz piotr.dlugosz@up.krakow.pl Liudmyla Kryvachuk robert.krynski@academicon.pl Olena Shyyan robert.krynski@academicon.pl <p>Raport prezentuje wyniki badań dotyczące polskich i ukraińskich uczniów przebywających w domach podczas lockdownu. Głównym celem badawczym była próba odpowiedzenia na pytanie o to, w jaki sposób sobie radzą uczniowie z zagrożeniem pandemią COVID-19, a także czy pojawiają się różnice między młodzieżą polską i ukraińską w zakresie stosunku do pandemii, dobrostanu psychologicznego, reakcji na zagrożenie, wykorzystywania internetu w kwarantannie, form spędzania czasu wolnego oraz oceny zdalnego nauczania i jego wpływu na szanse życiowe i edukacyjne. <br />Badania w obu krajach zostały przeprowadzone za pomocą ankiety online. W Polsce zrealizowano badania na próbie 1768, a na Ukrainie na próbie 2291 respondentów. Wyniki badań pokazują, że młodzież jest zainteresowana problematyką pandemii, śledzi jej przebieg. Poziom obaw uczniów przed zarażeniem się koronawirusem jest niski. Młodzież cechuje się dobrostanem psychologicznym i preferuje aktywne strategie walki z zagrożeniem. Większość swojego czasu spędza w internecie. Wykorzystuje go głównie do zdalnej edukacji, komunikacji z rówieśnikami oraz rozrywki. W czasie offline uczniowie najczęściej słuchają muzyki, uprawiają aktywność fizyczną i spacerują po okolicy. Niewielka część respondentów angażuje się w pomoc seniorom. Negatywnie oceniają zdalne nauczanie i uważają, że kwarantanna nie wpłynie zbyt silnie na ich szanse życiowe.</p> 2021-02-17T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/34 Prawa i obowiązki. Tom III 2021-09-29T14:16:16+02:00 Paweł Sobczyk prsobczyk@uni.opole.pl Aleksandra Wilk mikotcho@gmail.com Magdalena Gołowkin-Hudała mikotcho@gmail.com <p>Polski ustrojodawca nie wskazał wprost na równe prawa wszystkich członków rodziny, ograniczając się do ogólnych wskazań w tym zakresie, przede wszystkim w art. 32 i 33 ustawy zasadniczej. W związku z tym, mając na względzie wynikające z art. 18 Konstytucji RP zobowiązanie władz publicznych do ochrony i opieki nad małżeństwem, jako związkiem kobiety i mężczyzny, rodziną, rodzicielstwem i macierzyństwem (ojcostwem), podjęliśmy z gronem specjalistów z różnych gałęzi prawa – teoretyków i praktyków, interdyscyplinarne badania naukowe na temat równych praw w życiu rodzinnym</p> 2019-05-16T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/31 Środowisko szkolne w narracjach uczniów z Zespołem Aspergera 2021-08-19T10:29:06+02:00 Małgorzata Moszyńska mikotcho@gmail.com <p><span style="font-weight: 400;">Problematyka monografii doskonale wpisuje się w zapotrzebowanie na wiedzę o Zespole Aspergera. Ma ona szansę dotrzeć do szerokiego grona odbiorców – badaczy podejmowanych kwestii, pedagogów, w tym pedagogów specjalnych, nauczycieli, pracowników resortu zdrowia i pomocy społecznej oraz osób z innych (niekoniecznie naukowych) powodów nią zainteresowanych, np. rodziców/opiekunów osób z zespołem Aspergera czy zróżnicowanych specjalnościowo profesjonalistów sięgających do zagadnień z obszaru autyzmu i zespołu Aspergera w celu poszukiwania możliwych rozwiązań organizacyjnych i programowych w szeroko rozumianej edukacji i rehabilitacji osób z tym zaburzeniem</span></p> 2019-04-08T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2019 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/7 Intuicje moralne. O poznaniu dobra i zła 2021-02-09T23:41:08+01:00 Artur Szutta artur.szutta@filozofuj.eu <p><span style="font-weight: 400;">Praca jest poświęcona zagadnieniu intuicji moralnych oraz ich zdolności do uzasadniania naszych moralnych przekonań. Składa się z siedmiu rozdziałów. Rozdział pierwszy prezentuje krótki rys historyczny intuicjonizmu moralnego, z głównym akcentem położonym na intuicjonizm brytyjski XVII, XVIII, XIX i pierwszej połowy XX wieku. Zwieńczenie rozdziału stanowi prezentacja argumentów, które doprowadziły do osłabienia tego nurtu. Są to kolejno zarzut dziwaczności faktów moralnych, dziwaczności intuicji moralnej (jako władzy poznawczej), zarzut subiektywności intuicji, zarzut dogmatyzmu, arbitralności, zarzut z niezgody moralnej.</span></p> <p><span style="font-weight: 400;">Rozdziały II - V stanowią kolejno krytyczną prezentację współczesnych prób obrony intuicjonizmu (tzw. nowego intuicjonizmu) podejmowanych przez takich autorów jak Robert Audi, Michael Huemer, Timothy Chappell, Sabine Roeser, James Sias. Przedstawione w tych rozdziałach stanowiska w dużej mierze unikają wymienionych powyżej zarzutów, niemniej można wysuwać przeciwko nim nowe zarzuty (analizowane przy okazji prezentacji każdej z propozycji nowego intuicjonizmu). Rozdział VI stanowi próbę zintegrowania tych stanowisk w taki sposób, aby łączyć ich silne strony jednocześnie unikając i słabości. W świetle tego rozdziału obroniona została główna teza pracy, mianowicie, że moralne intuicje mają zdolność uzasadniania naszych moralnych przekonań i jako takie mogą stanowić wiarygodne źródło poznania moralnego.</span></p> <p><span style="font-weight: 400;">W duchu nowego intuicjonizmu autor przyjmuje omylność intuicji moralnych, stąd rozdział VII stanowi propozycję doskonalenia intuicyjnego poznania moralnego poprzez stosowanie metody refleksyjnej równowagi oraz doskonalenia cnót poznawczych. </span></p> 2018-12-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2018 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/4 Filozofia jako zbiór danych 2021-02-09T22:38:05+01:00 Paweł Garbacz robert.krynski@academicon.pl <p>W&nbsp;wydanej w&nbsp;2004&nbsp;r. monografii poświęconej humanistyce cyfrowej A&nbsp;Companion To Digital Humanities rozdział dotyczący zastosowania technologii informatycznych w&nbsp;filozofii nosi tytuł „Rewolucja? Jaka rewolucja?” Sukcesy i&nbsp;ograniczenia technologii komputerowych w&nbsp;filozofii i&nbsp;religii. Pomimo pewnej prowokacji tytuł sugeruje istnienie jakichś sukcesów, lecz bardziej uważna lektura prowadzi do konkluzji, iż (przynajmniej w&nbsp;owym czasie) digitalizacja filozofii w&nbsp;zasadzie się nie powiodła. Wymienione tam „sukcesy” sprowadzają się bowiem do wykorzystania możliwości zastosowania tzw. hypertekstu do zapisania pewnych zasobów filozoficznych w&nbsp;postaci elektronicznej oraz do udostępnienia tych zasobów przez internet. Nawet na początku XXI w. tego rodzaju osiągnięcia nie były w&nbsp;istocie niczym innym niż porażką.</p> <p>Celem rozważań, które wypełniają następujące rozdziały, jest sprawdzenie, w jakim stopniu owa diagnoza nadal odpowiada rzeczywistości, jeżeli uwzględnimy stan filozofii i informatyki kilkanaście lat później.</p> 2018-09-28T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2018 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/33 Prawa i obowiązki członków rodziny. Tom 2 2021-08-20T09:10:14+02:00 Magdalena Gołowkin-Hudała mikotcho@gmail.com Paweł Sobczyk prsobczyk@uni.opole.pl Aleksandra Wilk mikotcho@gmail.com <p>„Prawa i&nbsp;obowiązki członków rodziny” to interdyscyplinarny projekt naukowy, w&nbsp;którego centrum znajduje się rodzina i&nbsp;jej członkowie. Jakkolwiek sformułowanie „Prawa i&nbsp;obowiązki” wskazuje przede wszystkim na prawne i&nbsp;prawnicze konotacje dzieła, obejmuje ono jednak wyniki badań wykraczające poza tradycyjnie ujmowaną dziedzinę nauk prawnych, czy też dyscyplinę prawo. Takie bowiem było zamierzenie redaktorów i&nbsp;Autorów, aby na konstytucyjnie chronione wartości, jak rodzina, rodzicielstwo, macierzyństwo (tacierzyństwo) i&nbsp;małżeństwo spojrzeć z&nbsp;szerszej perspektywy.</p> 2018-04-04T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2018 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/37 Merytoryczne orzekanie polskich sądów administracyjnych – tendencje rozwojowe 2021-07-28T10:57:48+02:00 Dagmara Gut adam.dorot@gmail.com <p><span style="font-weight: 400;">Prezentowana praca ma charakter wyróżniający. Poświęcona została przedstawieniu aktualnego modelu polskiego postępowania sądowoadministracyjnego ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji merytorycznych sądu i tendencji rozwojowych w tym zakresie. Autorka omówiła to zagadnienie na tle rozwiazań europejskich we Francji, Niemczech i Austrii. Wysoko oceniam kompetencje Autorki, jej dociekliwość, a przede wszystkim umiejętność wysnuwania ciekawych wniosków z bogatego materiału badawczego</span></p> 2018-01-01T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2018 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/5 Kryzys cywilizacji europejskiej wobec chrześcijaństwa w myśli Juana Donoso Cortésa 2021-02-09T23:05:59+01:00 Jan Kłos jan.klos@kul.pl <p>Rozważania nad myślą Juana Donoso Cortésa wydają się obecnie szczególnie aktualnym przedsięwzięciem badawczym pomimo dzielącego nas czasu. Nadzieje nowożytnego&nbsp;<em>ego cogito</em>&nbsp;związane z&nbsp;planem zbudowania uniwersalnej płaszczyzny zgody w&nbsp;warunkach zracjonalizowanego deizmu, w&nbsp;oderwaniu od indywidualnych odmienności, następnie wzmocnione oświeceniowym projektem autonomicznego podmiotu i&nbsp;jego umów społecznych zmiotła rewolucyjna pożoga. Socjologowie w&nbsp;słowach przywodzących na myśl lamenty Kasandry opisują dylematy współczesnego człowieka: labilność tożsamości, zamieranie wolnych stowarzyszeń, globalizacja świadomości, osłabienie ducha wspólnoty i&nbsp;solidaryzmu społecznego, wreszcie poprawność polityczna, która bodaj całkowicie zawiesza pytanie o&nbsp;zło i&nbsp;dobro moralne. Bez zbytniej przesady tedy możemy określić naszą sytuację jako symboliczny zakręt dziejowy, kiedy to na nowo stawiane są pytania o&nbsp;wartości, którymi żyła epoka przednowożytna, o&nbsp;państwo narodowe, siłę tradycji, które spajają i&nbsp;ożywiają ducha wspólnoty, o&nbsp;rolę chrześcijaństwa, wreszcie o&nbsp;pozycję Kościoła w&nbsp;państwie.</p> 2017-12-08T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2017 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/2 Czy istnieje coś, co zwiemy moralnym charakterem i cnotą? 2021-01-27T23:38:58+01:00 Natasza Szutta natasza.szutta@ug.edu.pl <p><span style="font-weight: 400;">Głównym celem mojej monografii pt. </span><em><span style="font-weight: 400;">Czy istnieje coś, co zwiemy moralnym charakterem i cnotą? Dyskusja z sytuacjonistyczną krytyką etyki cnót </span></em><span style="font-weight: 400;">(Wydawnictwo Academicon 2017, 495 s.) jest sprawdzenie, czy i w jakim stopniu sytuacjonistyczna krytyka etyki cnót podważa sensowność jednego z najważniejszych obecnie nurtów etycznych. Sytuacjoniści – etycy zainspirowani wynikami badań w obrębie psychologii społecznej i kognitywnej – uważają, że etyka cnót jest ufundowana na empirycznie niepotwierdzonej koncepcji psychologii moralności, przez co sama jest empirycznie nieadekwatna. Celami pomocniczymi, realizowanymi w kolejnych częściach monografii, są: 1) przedstawienie i argumentacja na rzecz głównych tez współczesnej etyki cnót; 2) prezentacja tez, argumentów i postulatów sytuacjonistów – krytyków współczesnej etyki cnót; 3) odpowiedź na sytuacjonistyczną krytykę z perspektywy etyki cnót. </span></p> <p><span style="font-weight: 400;">W pierwszej części wychodzę od nakreślenia początków współczesnej etyki cnót, następnie wyjaśniam, czym jest eudajmonia rozumiana jako cel ludzkiego życia, prezentuję cnoty etyczne jako konieczne środki osiągania spełnionego życia oraz odpowiadam na pytanie, dlaczego edukacja moralna jest ważną częścią etyki. W drugiej części przywołuję dane empiryczne oraz sformułowane z ich wykorzystaniem argumenty przeciwników etyki cnót. W trzeciej części w dwojaki sposób odpowiadam na zarzuty sytuacjonistów: negatywnie - wskazując na różne błędy metodologiczne w wyciąganiu zbyt radykalnych i pochopnych wniosków; pozytywnie - prezentując różne empirycznie ugruntowane teorie psychologiczne, mogące służyć jako empiryczny fundament współczesnej etyki cnót. Cała moja argumentacja zmierza do wykazania, że najnowsze dane empiryczne, uzyskana w obrębie psychologii moralności, nie kwestionują założeń współczesnej etyki cnót. Przeciwnie, pozwalają twierdzić, że jest ona, spośród obecnie wpływowych teorii etycznych, najbardziej empirycznie adekwatna.</span></p> <p><span style="font-weight: 400;">&gt; <a href="https://filozofuj.eu/piorka-wietrze-wywiad-natasza-szutta/" target="_blank" rel="noopener">Wywiad z Nataszą Szuttą</a></span></p> <p><span style="font-weight: 400;">&gt; <a href="https://filozofuj.eu/relacja-ze-spotkania-autorskiego-dr-natasza-szutta/" target="_blank" rel="noopener">Relacja ze spotkania autorskiego z Nataszą Szuttą</a></span></p> 2017-10-16T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2017 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/29 Update. Teorie i praktyki kultury gier komputerowych 2021-07-07T11:32:42+02:00 Łukasz Androsiuk adam.dorot@gmail.com Marcin Chojnacki adam.dorot@gmail.com Dominika Staszenko adam.dorot@gmail.com Marzena Falkowska adam.dorot@gmail.com Bartosz Murawski adam.dorot@gmail.com Marta Tymińska adam.dorot@gmail.com Marta Kania adam.dorot@gmail.com <p><span style="font-weight: 400;">Jeśli zaprojektowane przez Thomasa A. Goldsmitha i Estle Raya urządzenie zdolne symulować lot pocisku rakietowego uznać za prototyp gry komputerowej, to mamy prawo uważać, że niniejsza książka ukazuje się w 70. urodziny gier komputerowych. Jest to więc doskonała okazja do refleksji nad kulturą, jaka się wytworzyła wokół tego fenomenu. Warto zapytać o obecny kształt tej kultury i jej odniesienia do polityki, ideologii, sztuki oraz tego, co kiedyś przesądziło i obecnie decyduje o jej kondycji, ambicjach i potencjale sprawczym. Niniejsza książka jest próbą sformułowania na nowo wielu pytań z tego fascynującego i mało rozpoznanego obszaru, wywodzących się z różnych perspektyw poznawczych i tradycji intelektualnych.&nbsp;</span></p> 2017-09-12T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2017 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/27 Selected approaches to environmental ethics in V4 countries 2021-07-07T13:17:28+02:00 Barbora Baďurová mikotcho@gmail.com Veronika Szántó mikotcho@gmail.com Tereza Vandrovcová mikotcho@gmail.com Zbigniew Wróblewski mikotcho@gmail.com <p><span style="font-weight: 400;">Many contemporary authors suggested that the ecological crisis is a crisis of values, precisely for that reason it is necessary to pay attention to the development of debate on environmental ethics. Environmental education and environmental research currently focuses often on the field of knowledge of natural sciences, but necessary to enrich it also in an ethical dimension, that is precisely the view of environmental ethics. Environmental ethics we might characterize as a field of practical ethics that deals with ethical relationship of human (especially as a moral agent) to nonhuman natural entities (for example, to other living beings, species, ecosystems, biotic communities, etc.) and tries to critically reflect the ecological crisis from philosophical and ethical point of view. The aim of the proceedings is to provide an overview of ideas and opinions of experts from V4 countries on contemporary issues of environmental ethics. The V4 countries share a similar socialist past, which has an impact on the perceived value of environment that is still underestimated by many and seen as a mere source of raw materials. The proceedings is trying to search interdisciplinary approach of experts dealing with environmental ethic and thus contribute to mutual enrichment and a new perspective on this area.</span></p> 2017-01-17T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2017 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/8 Fenomen Szkoły Lwowsko-Warszawskiej 2021-02-10T00:03:05+01:00 Anna Brożek robert.krynski@academicon.pl Alicja Chybińska robert.krynski@academicon.pl <p><em>Słownik języka polskiego PWN</em>&nbsp;odnotowuje m.in. trzy znaczenia słowa „fenomen”: (1) rzadkie, niezwykłe zjawisko; (2) osoba wyjątkowa, niezwykle uzdolniona; (3) fakt empiryczny będący punktem wyjścia badań naukowych. W&nbsp;tytule nie chodzi o&nbsp;„fenomen” w&nbsp;sensie drugim, chociaż do Szkoły Lwowsko-Warszawskiej należało wiele osób wyjątkowych i&nbsp;niezwykle uzdolnionych, do których z&nbsp;powodzeniem można odnosić słowo „fenomen” w&nbsp;tym sensie. Tytułowy zwrot „Fenomen Szkoły Lwowsko-Warszawskiej” sygnalizuje natomiast, z&nbsp;jednej strony, że książka zdaje sprawę z&nbsp;badań naukowych nad pewnym złożonym „faktem empirycznym” – nad pewną formacją intelektualną wraz z&nbsp;jej dorobkiem. Z&nbsp;drugiej strony tytuł wskazuje na rzadkość i&nbsp;niezwykłość Szkoły: to, że była ona fenomenem nie tylko w&nbsp;dziejach Polski, lecz także w&nbsp;dziejach kultury&nbsp;<em>in toto</em>.</p> <p>Oto kilka faktów, które się na fenomen Szkoły – w&nbsp;tym drugim sensie – składają.</p> <p>Za początek Szkoły przyjmuje się rok 1895, kiedy jej założyciel, Kazimierz Twardowski, przybył z&nbsp;Wiednia do Lwowa i&nbsp;już wkrótce wypromował pierwszych doktorów. Wśród wychowanków (doktorantów) Twardowskiego było ponad dwudziestu przyszłych profesorów tytularnych, którzy w&nbsp;dwudziestoleciu międzywojennym zajęli większość katedr filozofii, logiki i&nbsp;psychologii, ale oddziałali także na inne dyscypliny – takie jak literaturoznawstwo, muzykologia, filologia klasyczna&nbsp;<em>etc</em>.</p> <p>Twardowski zmarł w&nbsp;1938 roku, a&nbsp;za koniec Szkoły niektórzy przyjmują rok 1939 – istotnie II wojna światowa spowodowała spustoszenie w&nbsp;szeregach przedstawicieli Szkoły, a&nbsp;jeszcze silniejszy cios stanowił dla niej okres stalinizmu. Jednakże Kilka wybitnych postaci Szkoły – takich jak Kazimierz Ajdukiewicz, Tadeusz Czeżowski, Izydora Dąmbska, Tadeusz Kotarbiński, Stefan Swieżawski czy Władysław Tatarkiewicz – działało jeszcze wiele lat po wojnie, wychowując kolejne pokolenia w&nbsp;duchu właściwego Szkole antyirracjonalizmu. Wielu spośród autorów tekstów do niniejszego tomu to przedstawiciele młodszych pokoleń Szkoły Lwowsko-Warszawskiej&nbsp;<em>sensu largo</em>.</p> <p>Spoiwem Szkoły był nie pewien zespół idei, który wyznawaliby jej członkowie, lecz pewne postulaty metodologiczne oraz pewien zestaw wartości, które były w&nbsp;Szkole akceptowane przez kolejne pokolenia. O&nbsp;tych postulatach metodologicznych i&nbsp;o&nbsp;tym zestawie wartości mówią szczegółowo autorzy tekstów tu zamieszczonych.</p> <p>Ogromnemu wpływowi Szkoły na kulturę polską towarzyszyła recepcja wyników osiąganych przez jej członków za granicą. Naszym „towarem eksportowym” była szeroko rozumiana logika (logiki wielowartościowe i&nbsp;metalogika Łukasiewicza, gramatyka kategorialna Ajdukiewicza, koncepcja prawdy Tarskiego). Wiele osiągnięć członków Szkoły w&nbsp;innych dziedzinach zagranica odkrywa dla siebie dopiero dziś i&nbsp;wyniki te budzą podziw u&nbsp;tych, którzy się z&nbsp;nimi stykają. Ideą stojącą za powstaniem „Fenomenu Szkoły Lwowsko-Warszawskiej” była chęć ukazania Szkoły w&nbsp;jak najszerszej perspektywie, także przez pryzmat mniej znanych, choć ważnych postaci i&nbsp;osiągnięć.</p> <p><em>Ze wstępu</em></p> 2016-09-10T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2016 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/3 Lekko nieodpowiedzialne i stronnicze wprowadzenie do filozofii analitycznej 2021-01-28T00:06:21+01:00 Rafał Urbaniak robert.krynski@academicon.pl <p>Niniejszy tekst nie jest monografią naukową. Raczej stanowić on będzie w miarę krótki opis (niektórych aspektów) tego, co uważam za kluczowe w rozwoju i naturze filozofii analitycznej. Opis ten będzie zawierał wiele uprzedzeń. Wybierać będę zagadnienia, które mnie interesują. Pomijać będę zagadnienia, o których wiem, ale mnie nie interesują. Pomijać też będę te, które mnie interesują, ale nie uważam ich za wystarczająco ogólne (lub ciekawe), żeby wzmiankować o nich we wprowadzeniu do filozofii analitycznej. Pomijać będę również zagadnienia, które są bardzo ważne, ale których w swojej niekompetencji nie dostrzegłem. Niestety, pomijać będę także te zagadnienia, o których chętnie bym napisał, gdybym miał na to czas, a książki nie trzeba było kiedyś skończyć.</p> <p>Ocena zjawisk, o których będę mówił, również będzie czasami stronnicza. Ze względu na zamierzoną krótkość tekstu niekiedy będę tylko wygłaszał pewne oceny lub uogólnienia, nie uzasadniając ich szczegółowo. Czasami będzie tak dlatego, że pogląd potrafię uzasadnić, ale uzasadnienie byłoby zbyt szczegółowe, żeby umieszczać je we wprowadzeniu do filozofii analitycznej. Czasami będzie tak dlatego, że twierdzenia te stanowić będą raczej wyraz moich intuicji niż rezultat dłuższych i szczegółowych przemyśleń.</p> 2016-02-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2016 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/6 W poszukiwaniu moralnego charakteru 2021-02-09T23:30:57+01:00 Artur Szutta robert.krynski@academicon.pl Natasza Szutta robert.krynski@academicon.pl Nancy Snow robert.krynski@academicon.pl Rachana Kamtekar robert.krynski@academicon.pl Christian Miller robert.krynski@academicon.pl Krystyna Adamska robert.krynski@academicon.pl Michael Winter robert.krynski@academicon.pl Jacek Jaśtal robert.krynski@academicon.pl Daniel Russell robert.krynski@academicon.pl <p>Tytuł książki&nbsp;<em>W poszukiwaniu moralnego charakteru&nbsp;</em>może nieco zwieść, sugerując, że jest to publikacja z zakresu edu­kacji moralnej, w której podane zostaną sposoby doskonalenia moralnego charakteru, między innymi poprzez doskonalenie cnót etycznych. Tymczasem jej problematyka jest bardziej pod­stawowa, ale o fundamentalnym znaczeniu dla moralnej edukacji. Jest to głos, a właściwie wielogłos w sporze o istnienie moralnego charakteru i jego trwałych dyspozycji, w dyskusji, która aktualnie toczy się na łamach najważniejszych filozoficznych czasopism. Ma charakter interdyscyplinarny, ponieważ jej inspiracją są badania empiryczne przeprowadzone w psychologii społecznej i kognitywnej. Uczestnikami tej dyskusji są sytuacjoniści, etycy będący pod dużym wpływem wyników badań we współcze­snej psychologii moralności oraz zwolennicy etyki cnót, przeciw której sytuacjoniści skierowali ostrze swojej krytyki.</p> 2015-09-30T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2015 Wydawnictwo Academicon https://omp.academicon.pl/wa/catalog/book/36 Technika a wartości 2021-07-27T11:02:34+02:00 Rafał Lizut adam.dorot@gmail.com <p><span style="font-weight: 400;">Świat techniki otacza nas zewsząd. Tworzy warunki naszego życia w każdym jego aspekcie. Bez niej cywilizowane życie jest niewyobrażalne. Wielu z nas w ogóle umożliwia życie. Jednak ciągle mamy skłonność do traktowania tego skomplikowanego i wyrafinowanego technosystemu jako neutralne, podporządkowane nam narzędzie. Jeśli zaś w powieściach lub filmach science fiction napotykamy wizję techniki zgoła odmienną: jako bytu nieobojętnego, od którego człowiek jest uzależniony w swej egzystencji, mającego wewnętrzny dynamizm i rządzącego się swoimi prawami, walczącego z człowiekiem o wpływy i dominację, nawet zagrażającego bytowi ludzkości, traktujemy to jako licentia poetica lub – w najlepszym razie – prognozę, że dopiero jakaś przyszła technika, inteligentna i mająca rysy osobowe może tę wizję zrealizować. Tę fałszywą świadomość przekonująco podkopuje książka Rafała Lizuta „Technika a wartości. Spór o aksjologiczną neutralność artefaktów”. Zawiera ona pogłębioną analizę filozoficzną problemu nasycenia (w szczególności współczesnej) techniki wartościami, prowadzoną z dużą świadomością metodologiczną, ale i zajmująco, dociekliwie, z odwołaniem do licznych przykładów.</span></p> 2014-12-01T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2014 Wydawnictwo Academicon