Opowieści uchodźcze. Studenci UJ z Ukrainy o sobie samych

Authors

Dominika Izdebska-Długosz
Instytut Glottodydaktyki Polonistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego
https://orcid.org/0000-0003-1603-8604

Keywords:

studenci, ukraińscy uchodźcy wojenni, migracja edukacyjna, wywiady

Synopsis

Uważam, że zachowanie w postaci książki wspomnień tych ludzi o przełomowym etapie ich życia jest bezcennym pomysłem. Z mozaiki wiadomości, opisów, zwierzeń przedstawianych w wywiadach tworzy się obraz niedalekiej jeszcze przeszłości, która stała się szokiem przede wszystkim dla Ukraińców, ale także dla Polaków, innych Europejczyków i ludzi z całego świata. Utrwalenie tych wspomnień będzie jednym ze świadectw burzliwych wydarzeń historycznych XXI wieku i dramatycznych losów ludzi, których życie zmieniła wojna. Przygotowane, zebrane i opracowane przez D. Izdebską-Długosz wywiady są cenne zarówno z punktu widzenia socjologii, psychologii, jak i oczywiście nauki o języku i glottodydaktyki.

Z recenzji prof. Ałły Krawczuk

Author Biography

Dominika Izdebska-Długosz, Instytut Glottodydaktyki Polonistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Adiunkt w Instytucie Glottodydaktyki Polonistycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalistka w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego Ukraińców i innych Słowian wschodnich. Autorka i współautorka 4 monografii, 4 podręczników do nauczania polskiej gramatyki w środowisku ukraińskojęzycznym oraz ponad 50 artykułów naukowych (glottodydaktyka, socjolingwistyka, socjologia migracji). W kręgu jej zainteresowań naukowych i dydaktycznych mieszczą się: interjęzyk polsko-ukraiński, nauczanie języka polskiego w kontraście z językami wschodniosłowiańskimi, językowe i społeczne determinanty uczenia się i akwizycji polszczyzny u Słowian wschodnich.

References

Babkina, K. (2023). A pamiętasz, mamo? Wrocław.

Bończak-Kucharczyk, E. (2022). Sytuacja mieszkaniowa uchodźców z Ukrainy w Polsce. Warszawa.

Celuch, M., Pakulniewicz, W., Wysocka, M. (2022). Kompendium wiedzy o obywatelach Ukrainy w polskiej oświacie od września 2022 roku. Warszawa.

Chruślińska, I. (2023). Sploty – o Ukraińcach z Polski. Rozmowy z Piotrem Tymą. Gdańsk.

Długosz, P. (2025). Ukraińskie uchodźczynie wojenne. Trzeci rok w Polsce. Lublin.

Długosz, P., Izdebska-Długosz, D. (2024). Uchodźczynie wojenne z Ukrainy. Dwa lata od inwazji. Lublin.

Długosz, P., Kryvachuk, L., Izdebska-Długosz, D. (2022). Uchodźcy wojenni z Ukrainy – życie w Polsce i plany na przyszłość. Lublin.

Federowicz, M., Terepyshchyi, S. (2024). Polska edukacja wobec wojny w Ukrainie. Znaczenie szkolnych relacji w procesach integracyjnych i we wzmacnianiu spójności społecznej. Studia BAS, 3(79), 63–89. www.studiabas.sejm.gov.pl (dostęp: 05.09.2025).

Gębal, P. E. (2016). Interkomprehensja, strategie mediacyjne i nauczanie języków obcych. W: E. Lipińska, A. Seretny (red.), Tłumaczenie dydaktyczne w nowoczesnym nauczaniu językowym (ss. 77–93). Kraków.

Instytut Glottodydaktyki Polonistycznej UJ (2024). Studia I stopnia dla cudzoziemców – strona rekrutacyjna. https://igp.polonistyka.uj.edu.pl/studia/studia-i-stopnia-studia-polskie-dla-cudzoziemcow (dostęp: 20.08.2025).

Instytut Rozwoju Szkolnictwa Wyższego (2025). Szkolnictwo wyższe w Polsce 2024/2025: więcej studentów, mniej absolwentów, te same wyzwania. https://irsw.pl/szkolnictwo-wyzsze-w-polsce-2024-2025-wiecej-studentow-mniej-absolwentow-te-same-wyzwania/ (dostęp: 01.09.2025).

Izdebska-Długosz, D. (2015a). Plany życiowe młodych Ukraińców rozpoczynających studia w Polsce. W: S. Shchudlo, P. Długosz (red.), Youth Policy: Problems and Prospects. Молодіжна політика: проблеми та перспективи (ss. 228–238). Drohobycz–Rzeszów.

Izdebska-Długosz, D. (2015b). Czy naprawdę tak bardzo się różnimy? Studenci polscy i ukraińscy o sobie nawzajem – komunikat z badań. Youth in Central and Eastern Europe. Sociological Studies, 2(4), 26–40.

Izdebska-Długosz, D. (2015c). Wizerunek Polski wśród Ukraińców rozpoczynających studia w Polsce, W: M. Dębicki, J. Makaro (red.), Sąsiedztwa III RP – Ukraina. Zagadnienia społeczne (ss. 272–284). Wrocław.

Izdebska-Długosz, D. (2016) Ukraińscy studenci uczący się polszczyzny w Rzeszowie – próba charakterystyki. W: R. Kordonski, O. Kordonska (red.), Ukraina – Polska: Doświadczenia oraz perspektywy strategicznego partnerstwa. Tom 1 (ss. 167–186). Lwów–Olsztyn.

Izdebska-Długosz, D. (2017a). Dlaczego Polska? Motywy wyboru studiów w Polsce u młodzieży ukraińskiej – perspektywa porównawcza. W: R. Kordonski, O. Kordonska (red.), Ukraina – Polska: Doświadczenia oraz perspektywy strategicznego partnerstwa. Tom 1 (ss. 63–74). Lwów–Olsztyn.

Izdebska-Długosz, D. (2017b). W stronę wartości – priorytety w życiu ukraińskiej młodzieży studiującej w Polsce. W: R. Kordonski, O. Kordonska (red.), Ukraina – Polska: Doświadczenia oraz perspektywy strategicznego partnerstwa. Tom 1 (ss. 94–106). Lwów–Olsztyn.

Izdebska-Długosz, D. (2017c). Definicje „bezpieczeństwa”, „pokoju”, „sprawiedliwości” i „wolności” u młodzieży ukraińskiej studiującej w Rzeszowie w kontekście problematyki emigracji Ukraińców do Polski. W: M. Lubicz Miszewski (red.), Emigracja obywateli Ukrainy do Polski po 2013 roku i jej wpływ na bezpieczeństwo (ss. 105–111). Wrocław.

Izdebska-Długosz, D. (2021a). Błędy gramatyczne w polszczyźnie studentów ukraińskojęzycznych. Kraków.

Izdebska-Długosz, D., Długosz, P., Kryvachuk, L. (2022). Uchodźcy wojenni z Ukrainy – życie w Polsce i plany na przyszłość. Lublin.

Izdebska-Długosz, D., O pierwszych kontaktach z polszczyzną uchodźców wojennych z Ukrainy – raport z badań (w druku).

Izdebska-Długosz, D., Długosz, P. (2023). Polskie społeczeństwo wobec uchodźców wojennych z Ukrainy. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 1–18, https://www.ejournals.eu/Studia-Migracyjne/Online-First/art/25156/> (dostęp: 10.09.2025).

Kalinowska, K. i in. (2023). Społeczeństwo łatwopalne. Praktyki pomagania uchodźcom wojennym z Ukrainy w roku 2022 w Polsce. Warszawa.

Kowalewska, M., Kowalewski, J. (2008–2010). Co nas łączy…. Część 1, 2. Kraków.

Kowalewski, J. (2017). Język polski na Ukrainie w perspektywie glottodydaktycznej. Kraków.

Kowalewski, J. (2019). Gramatyka heretyka. Nie tylko dla uczących (się) języka polskiego na Ukrainie. Kraków.

Krawczuk, A. (2005). Trudne miejsca w gramatyce polskiej dla Ukraińców (w związku z przygotowywaniem podręcznika „Polska fleksja z ćwiczeniami dla Ukraińców”). W: P. Garncarek (red.), Nauczanie języka polskiego jako obcego i polskiej kultury w nowej rzeczywistości europejskiej (ss. 419–497). Warszawa.

Krawczuk, A. (2007). Błędy gramatyczne studentów polonistyki lwowskiej powodowane polsko-ukraińską interferencją. W: M. Czermińska, K. Meller, P. Fliciński (red.), Literatura, kultura i język polski w kontekstach i kontaktach światowych (ss. 809–823). Poznań.

Krawczuk, A. (2008). Польська мова – українцям. Іменна словозміна з елементами синтаксису, Українська академія друкарства. Lwów.

Krawczuk, A. (2009). Błędy leksykalne i leksykalno-stylistyczne w polszczyźnie Ukraińców. Postscriptum Polonistyczne, 1(3), 167–183.

Krawczuk, A. (2011a). Leksykologia i kultura języka polskiego. Tom 2. Kultura języka. Kijów.

Krawczuk, A. (2011b). Błędy językowe w polszczyźnie Ukraińców powodujące zakłócenia komunikacji z Polakami. W: I. Masojć, H. Sokołowska (red.), Tożsamość na styku kultur (ss. 480–494). Wilno.

Krawczuk, A. (2015a). Wspólne interferencje gramatyczne z języków wschodniosłowiańskich w polszczyźnie mieszkańców Ukrainy, Białorusi, Rosji. W: I. Bundza, J. Kowalewski, A. Krawczuk, O. Slywynski (red.), Польська мова та полоністика у Східній Європі: минуле і сучасність. Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: przeszłość i współczesność (ss. 377–394). Kijów.

Krawczuk, A. (2015b). Польська вимова з елементами правопису для українців, що вивчають польську мову. Kijów.

Krawczuk, A. (2016). Польська мова. Граматика з вправамі. Kijów.

Krawczuk, A., Kowalewski, J. (2017). Metodyka nauczania języka polskiego. Język i kultura w dydaktyce polonistycznej na Ukrainie. Lwów.

Książki o wojnie na Ukrainie w polskich księgarniach (2024). Wszystko, co najważniejsze. https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/ksiazki-o-wojnie-na-ukrainie-w-polskich-ksiegarniach (dostęp: 20.08.2025).

Maciejewski, J. (2002). Wojna. Reportaż z Ukrainy. Kraków.

Miodunka, W.T. (2016). Glottodydaktyka polonistyczna. Pochodzenie – stan obecny – perspektywy. Kraków.

Narodowy Bank Polski (2023). Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2023 roku. Raport z badania ankietowego. Warszawa. https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/01/raport_migranci_z-Ukrainy_2023.pdf (dostęp: 20.10.2025).

Slywynski, O. (2023). Słownik wojny. Sejny.

Unia Metropolii Polskich (2022). Nowy dom czy chwilowy azyl? Sytuacja uchodźców z Ukrainy wnioskujących o numer PESEL w 12 największych polskich miastach pod koniec kwietnia 2022 r. Raport z badania. (Wrzesień 2022, 2022). Warszawa. https://metropolie.pl/fileadmin/news/2022/09/Nowy_dom_czy_chwilowy_azyl_raport_z_badania.pdf (dostęp: 28.09.2025).

UNHCR (2016). Uchodźca czy migrant? Tłumaczymy różnice i wyja­śniamy ich sens. https://www.unhcr.org/pl/wiadomo%C5%9Bci/uchodzca-czy-migrant-tlumaczymy-roznice-i-wyjasniamy-ich-sens (dostęp: 28.09.2025).

Wilczyńska, W., Michońska-Stadnik, A. (2010). Metodologia badań w glottodydaktyce. Wprowadzenie. Kraków.

Zabużko, O. (2023). Najdłuższa podróż. Warszawa.

Zielińska, M. (2018). Kompetencja komunikacyjna młodych użytkowników języka polskiego zachodnich obwodów Ukrainy, Drohobycz [Зелінська, M. (2018). Комунікативна компетенція молодих носіїв польської мови західних областeй України. Дрогобич].

Zymnin, A., Kowalski, M., Bryzek, S., Kowcun, S., Dąbrowska, E., Sytnik, M. (2023). Uchodźcy wojenni z Ukrainy. Rok w Polsce. Warszawa. https://www.researchgate.net/publication/378811162_Uchodzcy_wojenni_z_Ukrainy_Rok_w_Polsce/citation/download (dostęp: 28.09.2025).

Zyzik, R., Baszczak, Ł., Rozbicka, I., Wielechowski, M. (2023). Uchodźcy z Ukrainy na polskim rynku pracy: możliwości i przeszkody. Warszawa. https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2024/01/Uchodzcy-z-Ukrainy-.pdf (dostęp: 28.09.2025).

Żadan, S. (2022). Internat. Wołowiec.

Żadan, S. (2024). W mieście wojna. Wołowiec.

Opowieści uchodźcze. Studenci UJ z Ukrainy o sobie samych

Published

November 28, 2025

Details about the available publication format: Książka drukowana

Książka drukowana

ISBN-13 (15)

978-83-67833-30-1

Date of first publication (11)

2025-11-28

Details about the available publication format: E-book [PDF]

E-book [PDF]

ISBN-13 (15)

978-83-67833-43-1

Publication date (01)

2025-11-28